Net-billing i RCE: jak rozliczana jest energia z fotowoltaiki

Opublikowano 29.09.2026 · stan na 29.09.2026 · redakcja Mediolog

W net-billingu energia oddana do sieci nie „wraca” w kilowatogodzinach, tylko zamienia się w złotówki na koncie prosumenta. Ile ich przybywa, zależy od ceny rynkowej w chwili oddania energii. Wyjaśniamy mechanizm krok po kroku.

W skrócie

• Energię pobraną z sieci kupujesz jak każdy odbiorca, a energię oddaną sprzedawca wycenia po cenie rynkowej i zapisuje jej wartość w depozycie prosumenckim.
• Od 1 lipca 2024 r. podstawą wyceny dla nowych prosumentów jest RCE — rynkowa cena energii dla krótkich okresów, a nie średnia miesięczna (RCEm).
• Wartość depozytu za dany miesiąc jest zwiększana współczynnikiem 1,23.
• Depozyt pokrywa wyłącznie koszt zakupu energii — opłaty dystrybucyjne i handlową płacisz w całości.
• Gdy RCE jest ujemna, do rozliczenia energii oddanej w tym okresie przyjmuje się 0 zł — depozyt nie rośnie, ale też nie maleje.

Kogo dotyczy net-billing

Net-billing to system rozliczeń prosumentów energii odnawialnej wprowadzony zmianą ustawy o odnawialnych źródłach energii. Obejmuje prosumentów, którzy zaczęli się rozliczać w tym systemie od kwietnia 2022 r. Starsze instalacje mogą być rozliczane w dawnym systemie opustów (net-metering) — to zależy od daty złożenia wniosku i przyłączenia, dlatego sprawdź na fakturze lub w umowie, jak rozlicza Cię sprzedawca.

RCEm, RCE godzinowa i RCE 15-minutowa

Do 30 czerwca 2024 r. energię oddaną wyceniano według RCEm — jednej średniej ceny dla całego miesiąca. Od 1 lipca 2024 r. prosumenci przyłączeni od tej daty są rozliczani według RCE ustalanej dla krótkich okresów rozliczeniowych. Według informacji sprzedawców osoby, które były rozliczane według RCEm przed tą datą, mogą przy niej pozostać albo złożyć sprzedawcy oświadczenie o przejściu na RCE.

RCE publikuje operator systemu przesyłowego, PSE S.A. Od przełomu września i października 2025 r. RCE zmienia się co 15 minut (wcześniej w praktyce co godzinę) — to efekt wprowadzenia 15-minutowych produktów na Rynku Dnia Następnego. Aktualne i jutrzejsze ceny pokazujemy na stronie Ceny energii RCE dziś i jutro.

Jak liczony jest depozyt prosumencki

1. Licznik mierzy, ile energii oddajesz do sieci w każdym okresie rozliczeniowym.
2. Energię z każdego okresu mnoży się przez RCE z tego okresu (albo przez RCEm, jeśli tak jesteś rozliczany). Ujemną cenę zastępuje się zerem.
3. Wartości z całego miesiąca sumuje się, a sumę zwiększa współczynnikiem 1,23.
4. Kwota trafia do depozytu w kolejnym miesiącu i może być rozliczana przez 12 miesięcy od przypisania.
5. Z depozytu pokrywa się koszt zakupu energii czynnej. Opłat dystrybucyjnych i opłaty handlowej depozyt nie pokrywa.

Niewykorzystany depozyt i zwrot nadpłaty

Jeśli przez 12 miesięcy nie wykorzystasz depozytu na zakup energii, możesz odzyskać część nadpłaty. Według informacji sprzedawców dla prosumentów rozliczanych według RCE limit zwrotu wynosił do 20% wartości depozytu miesięcznego do 31 stycznia 2025 r., a od 1 lutego 2025 r. wynosi do 30%. Reszta przepada. Dlatego przewymiarowana instalacja, której energia i tak trafia głównie do sieci, rzadko jest dobrym pomysłem.

Ujemne ceny energii

W słoneczne i wietrzne dni, zwłaszcza w weekendy, RCE bywa ujemna. Zgodnie z ustawą o OZE do rozliczenia energii oddanej w takim okresie przyjmuje się wartość 0 zł. Oddawanie energii przy ujemnej cenie nie zmniejsza więc depozytu — po prostu nic nie daje. W tych godzinach bardziej opłaca się zużyć energię na miejscu: podgrzać wodę, naładować samochód lub magazyn.

Co z tego wynika w praktyce

• Kilowatogodzina zużyta na bieżąco jest warta tyle, ile płacisz za energię razem z opłatami zmiennymi — zwykle wyraźnie więcej niż kilowatogodzina oddana do sieci. O tym, jak ją zwiększyć, piszemy w poradniku Jak zwiększyć autokonsumpcję.
• Najniższe RCE przypadają zwykle w środku słonecznego dnia — dokładnie wtedy, gdy instalacja produkuje najwięcej.
• Szacunek dla swojego domu zrobisz w kalkulatorze net-billingu i magazynu energii.